Körpənizi ilk dəfə qucağınıza aldığınız an onun başında bir az şişkinlik, üzündə qızartı və ya qolunu digərindən daha az hərəkət etdirdiyini görə bilərsiniz. İlk baxışda bu, ana üçün çox qorxuducu görünə bilər.
Amma vacib bir məqam var: doğuş prosesi körpənin orqanizmi üçün böyük fiziki hadisədir. Doğuş kanalından keçərkən körpənin başına və bədəninə müəyyən təzyiq düşür və bəzi hallarda bu, müvəqqəti şişkinlik, göyərmə və ya daha ciddi zədələnmələrə səbəb ola bilər.
Xoş xəbər isə budur ki, doğuş zamanı yaranan bir çox yüngül zədələnmə xüsusi müalicə olmadan sağalır.
Doğuş travması nədir?
Doğuş travması körpənin doğuş zamanı mexaniki təsirlər nəticəsində zədələnməsi deməkdir.
Bu zədələnmələr baş, dəri və yumşaq toxumalar, sinirlər və sümüklərlə əlaqəli ola bilər. Bəzən səbəb doğuş prosesinin özündə yaranan təzyiq olur, bəzən isə doğuşun çətin keçməsi, körpənin mövqeyi və ya vakuum və forceps kimi yardımçı üsullardan istifadə riskin artmasına səbəb ola bilər.
Bu o demək deyil ki, hər çətin doğuş mütləq körpədə travma yaradacaq. Hətta bəzi zədələnmələr normal doğuş zamanı da baş verə bilər.
👶 Körpənin başındakı şişkinlik həmişə təhlükəlidirmi?
Xeyr.
Doğuşdan sonra körpənin başında şişkinlik görmək kifayət qədər yayğındır. Bunun səbəbi doğuş zamanı başın təzyiq altında qalması ola bilər.
Məsələn, sefalhematoma zamanı kəllə sümüyü ilə onu örtən toxuma arasında qan toplanır. Bu şişkinlik adətən müəyyən bir sümük sahəsi ilə məhdudlaşır və tikiş xətlərini keçmir. Əksər hallarda zamanla öz-özünə sorulur.
Lakin başqa bir vəziyyət — subgaleal qanaxma — daha ciddi ola bilər. Bu zaman qan baş dərisinin daha geniş sahəsində toplana bilər və əhəmiyyətli qan itkisinə səbəb ola bilər.
Ona görə də körpənin başında yaranan hər şişkinliyi eyni hesab etmək olmaz.
🦴 Doğuş zamanı körpənin sümüyü qırıla bilərmi?
Bəli, nadir hallarda sümük sınıqları da baş verə bilər.
Doğuş zamanı ən çox rast gəlinən sınıqlardan biri körpücük sümüyünün sınığıdır. Bu, xüsusilə çiyinlərin doğuş zamanı çətin keçməsi ilə əlaqəli ola bilər, lakin normal doğuş zamanı da baş verə bilər.
Ana bəzən bunu ilk günlərdə heç hiss etmir. Körpə həmin tərəfdə qolunu digər tərəfə nisbətən daha az hərəkət etdirə bilər və ya bir neçə gün sonra sınıq nahiyəsində şişkinlik hiss oluna bilər.
Xoş xəbər budur ki, yeni doğulmuş körpələrdə körpücük sümüyü sınıqlarının böyük əksəriyyəti yaxşı sağalır və uzunmüddətli problem yaratmır.
🤍 Bəs körpənin qolunu hərəkət etdirməməsi?
Bu vəziyyət valideyni xüsusilə narahat edə bilər.
Bəzən doğuş zamanı çiyin və boyun nahiyəsində yerləşən braxial pleksus adlanan sinir şəbəkəsi dartıla bilər. Bu sinirlər çiyin, qol və əlin hərəkətində mühüm rol oynayır.
Məsələn, Erb iflici braxial pleksusun yuxarı hissəsinin zədələnməsi ilə əlaqəli ola bilər. Körpə həmin qolu digər tərəfə nisbətən daha az hərəkət etdirə bilər.
Bir çox yüngül sinir zədələnməsi zamanla yaxşılaşır, lakin davam edən hərəkət məhdudiyyəti pediatr və lazım gəldikdə uşaq nevroloqu və ya ortopedi tərəfindən qiymətləndirilməlidir.
Körpənin bir qolunu digərindən nəzərəçarpacaq dərəcədə az hərəkət etdirdiyini görürsünüzsə, bunu pediatra bildirin.